Het is tegenwoordig bijna niet meer mogelijk om naar het strand te gaan zonder dat je plastic tegenkomt. Wij kennen allemaal het beeld van plastic verpakkingen en ander afval dat zich langs de vloedlijn ophoopt. Wetenschappers hebben vorige week nieuwe schattingen uitgegeven over het wereldwijde plasticgebruik en hopen daarmee beleidsmakers handvatten aan te reiken voor maatregelen.

Huidige stand van zaken over plastic

Plastic wordt sinds de jaren 50/60 massaal geproduceerd en al de verschillende variaties zijn niet meer uit het dagelijks leven weg te denken. Het maakt niet uit waar je bent, als je om je heen kijkt tijdens je dagelijkse activiteiten zie je hoe ons leven verzadigd is met plastics. De schattingen in deze nieuwe studie zijn zo gigantisch dat ze moeilijk te bevatten zijn.

De cijfers

Wij hebben in totaal 8300 miljoen ton plastics geproduceerd. Verschillende artikelen proberen dit getal tastbaar te maken door middel van vergelijkingen zoals een miljard olifanten of 80 miljoen blauwe vinvissen, maar zelf dat soort metaforen zijn moeilijk te begrijpen. 30% van deze massa is nog ergens in gebruik, de overige 6300 miljoen ton is weggegooid als afval.

Van deze 6300 miljoen ton is 12% verbrand en 9% gerecycled. De overige 4900 miljoen ton is nog aanwezig op Aarde in oude vuilnisbelten, of is in de natuur terechtgekomen.

Wereldwijde plasticstromen (1950 tot 2015) in miljoen ton

Plastic in de natuur heeft grote gevolgen voor het ecosysteem

We maken ook steeds meer plastics: ongeveer de helft van al het plastic dat ooit geproduceerd werd, is geproduceerd in de afgelopen 13 jaar. Huidige schattingen zeggen dat er op dit moment 4 tot 12 miljoen ton plastics in de oceanen terecht komt per jaar. Dit lijkt een klein percentage van de totale productie, maar het gaat hier om een kleine 3000 vuilniswagens per dag en eenmaal in zee is het plastic bijna onmogelijk om nog op te ruimen door het gigantische volume van de oceanen.

Huidige schattingen zeggen dat er op dit moment 4 tot 12 miljoen ton plastics in de oceanen terecht komt per jaar.

In zee verstrikt het plastic dieren en verbrokkelt het tot steeds kleinere deeltjes waardoor het door dieren voor voedsel aangezien wordt. Een van de beroemdste voorbeelden zijn de zeevogels die hun jongen volstoppen met plastic afval in plaats van vis waardoor de jongen verhongeren met een volle maag.

Bron: Wikimedia Commons

Ons huidige tijdperk wordt ook wel omschreven als het Plastoceen. Onze aanwezigheid op aarde zal in de toekomst zichtbaar blijven als de laag plastics die wij over de hele wereld verspreid hebben.

Ons huidige tijdperk wordt ook wel omschreven als het Plastoceen

Wat kunnen wij hier aan doen?

Schattingen voor de toekomst laten zien dat de plasticproductie alleen maar zal toenemen. Als wij niet willen verdrinken in de massale hoeveelheden plastics, dan moeten wij naar een veel efficiënter systeem van recycling waardoor de productie van nieuwe plastics afgeremd kan worden.

Er zijn ook alternatieve materialen, zogeheten bio-plastics. Deze zijn niet van olie maar van plantaardige grondstoffen gemaakt. Ook dezen kunnen bijdragen aan het verminderen van de massale plasticstromen, maar ook zij moeten netjes weggegooid en verwerkt worden in een compostfabriek. In de natuur, vooral in de zee, breken deze bio-plastics ook zeer langzaam af.

Hoewel de hoeveelheden wereldwijd gigantisch zijn, kan de oplossing ook bij jou thuis beginnen. Neem je eigen zakjes mee naar de supermarkt in plaats van elke keer die slappe groentezakjes te pakken. Verpak je eten en drinken in herbruikbare bakjes en flesjes in plaats van wegwerpflesjes en zakjes. Zorg als je afval produceert, dat je het op een veilige plek weggooit. Dus in een afvalbak waar de wind of bijvoorbeeld meeuwen niet bij kunnen komen. Als je geen goeie afvalbak kan vinden, neem het plastic dan mee naar huis om in je eigen container te gooien.
De eerste stap is met zijn allen minder wegwerpplastic gebruiken. De tweede stap is zorgen dat het afval dat we produceren niet in de natuur kan komen. Eventuele opruimacties in de toekomst kunnen gigantisch geholpen worden door het verminderen van de instroom op dit moment.

Bron: Production, use, and fate of all plastics ever made Science Advances  19 Jul 2017.